SENI KHAT SEBAGAI HASIL APLIKASI SENI MUSHAF

Seni Khat merupakan elemen seni tulisan serta lakaran yang terbentuk seiring dengan penulisan Kitab Suci Al-Quran. Ianya disebut sebagai Seni Mushaf kerana mengguna-pakai istilah yang terdapat pada kerja-kerja penulisan awal Kitab Suci Al-Quran dizaman Khalifah Saiyidina Othman Ibnu Affan R.A. (yang akhirnya dinamakan Mushaf Othmani). Justeru seni tulisan dan bentuk huruf yang membantu pembacaan Al-Quran merupakan unsur penting dalam kerja-kerja tersebut. Ianya kemudian menjadi satu elemen yang berkembang mengikut cita rasa zaman dan persekitaran masyarakat yang dikuasai oleh empayar Islam zaman berzaman.

 

Terdapat dua unsur utama dalam Seni Mushaf;

  • Seni Khat: segala yang berkaitan dengan bentuk huruf, gaya tulisan, gabungan kalimah serta hiasan yang berkenaan. Terdapat banyak jenis tulisan khat tetapi antara yang terkenal ialah; Khat Riqaah, Khat Nasakh, Khat Thuluth, Khat Kufi, Khat Diwani, Khat Farisi dan sebagainya.
  • Manakala Seni Zukhruf ialah segala unsur hiasan yang memperlengkapkan kecantikan pada tulisan seni Khat. Seni Zukhruf juga mempunyai pelbagai bentuk tersendiri diantaranya ialah; bentuk Kaligrafi, motif bunga, geometric dan lain-lain.

 

Hakikatnya, Seni Mushaf adalah satu bidang ilmu yang mempunyai prinsip–prinsip dan kaedah–kaedahnya tersendiri yang telah menghasilkan pelbagai bidang aplikasi seni Islam. Prinsip utama dalam Seni Mushaf ini ialah konsep perulangan reka bentuk yang melambangkan zikir (ingatan) yang tidak terputus  kepada ALLah s.w.t .Begitu juga dengan hiasan-hiasan yang mempunyai bentuk infiniti (tidak ditemui lakaran mula dan akhirnya), bentuknya yang tidak ada permulaan dan pengakhiran ini melambangkan prinsip keabadian Qadim dan Baqa’  bagi kewujudan Zat Yang Maha Pencipta. Hal yang sama juga dilakukan pada pemilihan warna dimana tanda sinar di dalam seni ini melambangkan sinar cahaya yang tersebar. Ianya memberi makna bahawa kebenaran akan sentiasa terpancar dan sinarnya akan ditemui oleh sesiapa yang mendapat pertunjuk Tuhan.

 

Sejarah membuktikan, betapa Seni Mushaf dan adaptasinya telah membentuk komponen budaya yang menyokong pembinaan tamadun Islam sepanjang sejarah kegemilangan Islam. Kebaikannya akan berterusan, selagi ada pihak yang mahu memperjuangkannya. Justeru itu, adalah wajar bagi masyarakat Islam untuk memakmurkan masjid, surau dan apa jua mercu tanda Islami dengan sentuhan Seni Mushaf dan adaptasi Seni Khat, Zukhruf dan Kaligrafinya.

 

Similar Posts

  • PENGENALAN SEJARAH SENI KHAT

    Semenjak tersingkapnya fajar Islam, peradaban Islam telah memperkenalkan berbagai-bagai bentuk seni yang berkembang melalui menifestasi pembaharuan yang indah. Seni-seni ini telah digubah dengan fahaman-fahaman yang membezakannya dengan seni-seni yang terdapat pada umat  yang lain. Akan tetapi, seni reka bentuk Islam secara tabi`inya turut diresapi unsur-unsur kesenian umat-umat silam dan selepasnya serta terpengaruh dengan warisan pelbagai…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *